Mga Pekeng Natural na mga Sakuna


Una sa lahat, nakikiramay ako sa mga namatayan dahil sa bagyong Ondoy. Nakikisimpatya rin ako sa lahat ng pamilyang, tulad namin, ay sinalanta ng bahang rumagasa sa Kalakhang Maynila.

Isa si Ondoy sa mga bagyo na inukit ang kanilang mga pangalan sa kasaysayan bilang lubhang mapaminsalang mga bagyo. Kabilang na siya sa hanay nina Yoling, Dading, Rosing, Winnie, Milenyo at iba pa na naghasik ng malawakang pagkasira ng pananim, ari-arian at buhay. Muli, ipinakita ng kalikasan kung sino ang nananatiling mas makapangyarihan sa kabila ng lahat ng pag-unlad sa teknolohiya.

Maraming kwento-kwento. Maraming haka-haka. Maraming tanong. Higit sa lahat, maraming daliring nagtuturuan dahil sa laki ng pinsalang inabot ng halos buong Luzon. Kesyo sobrang dami daw nitong ulan na iniluha, katumbas ng isang buwang ulan ang bumuhos sa loob lamang ng siyam na oras. Ang sabi ng iba, talagang ganyan, Climate Change ang tawag diyan. Ang sabi ko naman, siguro, pero isang panig lang iyan.

Oo, papayag akong dulot ito ng Climate Change sa isang banda dahil napatunayan naman na ng syensya ang tuluy-tuloy na pag-init ng mundo at unti-unting pagkatunaw ng naglalakihang yelo sa pinakamalalamig na rehiyon dito. Global Warming, ika nga. Ito ang sanhi ng mga dramatiko at nakakabiglang mga pagbabago sa klima at panahon, sa tindi ng mga tag-init at mga tag-ulan.

Pero sino ba ang salarin nitong Global Warming? Hindi ba’t pangunahing sanhi nito ang maruming usok mula sa naglalakihang pabrika, napakaraming sasakyan mula sa industriyalisadong mga bayan? Ang walang habas na pandarambong sa enerhiya ng mundo para masustine ang kanilang antas ng pamumuhay na maluho at tapon-agad (disposable). Hindi naman sa wala tayong kontribusyon sa polusyon ng mundo, syempre meron, hindi naman tayo nabubuhay sa sinaunang panahon na krudo lahat ng gamit at hindi gaanong maaksya sa mga likas na rekurso. Pero, ang kontribusyon natin ay di hamak na mas maliit kaysa mga ibinubuga ng mga dambuhalang pabrika ng kung anu-anong bagay na hindi naman kailangang-kailangan lahat. May pananagutan tayo, pero higit ang pananagutan nila.

Dumaluyong rin ang hindi kapanipaniwalang laki ng baha. Bukod sa Global Warming at Climate Changem isinisisi ito ng marami sa mga illegal loggers na kumalbo daw sa Sierra Madre na nasa gilid-gilid lang ng Metro Manila. Pero mukhang legal logging naman ang may kasalanan doon. Isipin niyo nga, gaano ba kalawak, ilang ektarya ba ang inaabot ng isang grupo ng illegal loggers na limitado ang kagamitan sa isang chainsaw siguro o kaya’y mano-manong lagari at isang kalabaw na panghila? Ikumpara niyo iyan sa libu-libo, ekta-ektaryang konsesyon na ibinibigay ng gubyerno sa malalaking kumpanya ng pagtotroso, na kadalasa’y pinopondohan ng dayuhan, na mayroong daang tauhan, malalaking lagari, mga trak na panghakot at kung minsa’y saw mill sa loob mismo ng gubat, malapit sa ilog para sa mas mabilis na ‘pagpoproseso ng mga kahoy’? Sino ngayon ang mas mabilis mangalbo ng gubat at magpatumba ng malalaking kahoy na sumisipsip ng tubig ulan at mahigpit na humahawak sa mga lupa, ang mano-manong mga illegal loggers o ang demakinang mga legal loggers?

Laman pa rin ng balita ngayon ang Provident Village at ang bandang Montalban, Rizal dahil lubog pa rin sila sa tubig. Ayon sa mga tao, sadyang mababa ang lugar ng Provident Village, sa katunayan, mas mababa ito sa lebel ng dagat, kung kaya talagang binabaha ito. Naalala ko tuloy ang Cherry Hills sa Antipolo na gumuho naman dahil malambot pala ang lupa doon at hindi dapt tinayuan ng malalaking istruktura dahil sa posibiladad na gumuho ito. Bakit ba nagkaroon ng mga lugar na residensyal sa ganitong mga lugar? Mga lugar na hindi dapat tayuan ng bahay na magsisilbing kanlungan ng mga pamilya dahil ilalagay nito sa panganib. Ang kanlungan ay magiging libingan kalaunan.

Gayundin, may mga lugar naman na nauna nang panirahan ng mga tao at saka pa lamang pinasok ng mga problema. Kilala ang Benguet sa dalas ng landslide dito, sa Itogon, Tuba, Mankayan at iba pa. Pasok kasi ang mga kumpanyang nagmimina dito. Sa madaling sabi, butas-butas ang ilalim ng payapang bundok na ito. Sino ba ang hindi nakabalita sa ilang minerong natubunan noong nakaraang bagyo na ni hindi kasinlakas ni Ondoy? At ang eskwelahan na gumuho sa Mankayan? Hindi natin maaaring sabihin na hagupit ito ng kalikasan bagamat talagang likas na gumuguho ang mga lupa sa matataas na bahagi tulad ng mga bundok. Ito ay dulot ng kasakiman ng mga kumpanyang nagmimina ng mga ginto at kung anu-ano pang mineral kapalit ng kaseguruhan sa buhay ng mga maninirahan dito.

Isa pa, hindi makakalampas sa akin ang mga upisyal ng gubyerno natin, lalo na si Gloria na pangunahing salarin tutal inako na rin niya ang pagiging pangulo.

Ang PAGASA, laging tampulan ng inis ng mga magulang dahil sa huling pag-aanunsyo nito ng mga bilang babala ng bagyo. O kaya’y ang “maling” anunsyo ng Babala ng Bagyo Bilang 3 samantalang ang gaganda ng sikat ng araw at mabangong-mabango ang mga labadang ibinilad. Kawawa din naman kasi talaga itong ahensyang ito dahil tulad ng ibang mga ahensya ng gubyerno, biktima rin ng pambubulsa ng pondo at mababang pagpapahalaga sa usapin ng paglalaan ng badyet. Sa mga intrumentong gamit nito, batayan ng mga signal-signal lakas ng bugso ng hangin, at hindi ang dami ng ulan na taglay nito. Sa tingin ko, ito ang dahilan sa ‘mali-maling’ anunsyo. Hindi ba’t sa bagyo matapos ni Milenyo nung nakaraan, signal #3 sa maynila pero walang kaulan-ulan. Nitong nakaraan, hindi naman sila nagbabala kay Ondoy dahil mahina ang hanging taglay, pero iyun pala, sobrang dami ng tubig-ulan na karga. At ang PAGASA ay hindi eksepsyon sa karaniwang kundi ang mismong talamak na halimbawa ng kapabayaan ng gubyerno.

Higit pa riyan, hindi ba’t patakaran din ng gubyerno ang magpapasok ng dayuhang “mamumuhunan” para daw sumigla ang ekonomya at magkaroon gn trabaho ang mga Pilipino. Hindi ba’t ang mga may-ari ng malalaking kumpanya sa pagmimina at pagtotroso ay pag-aari ng mga dayuhan, o kaya’y “kasosyo” ng mga Pilipino. Tingnan niyo’t pursigido sila sa CHACHA o Charter Change kung saan isa sa mga probisyon na babaguhin nila ay ang tungkol sa pagbabawal sa pag-aari ng mga dayuhan sa lupain ng Pilipinas. Kung matutuloy ito, maiiwan tayong walang kalaban-laban dahil magiging ligal na ang pangangamkam ng mga dayuhan sa Pilipinas. Magiging iskwater na tayo sa sariling bayan. Maging mga permanenteng bakwit dahil sa mga kalamidad na tatama sa atin dahil sa pagkagahaman nila.

Masalimuot ano? Sabagay, wala nang simpleng bagay ngayon sa kabila ng pindot-pindot lang na buhay. Maraming usapin ang mahahalungkat ng trahedyang Ondoy, mula sa mga makakapangyarihang dayuhang bayan at ang papel nila dito sa sarili nating bayan, hanggang sa mga kakulangan (o pagmamalabis sa kurakot )ng gubyerno sa sariling bakuran natin. Sa huling pagsusuri, nakikita natin na ang kapakanan ang marami ang nalagay sa bingit ng kamatayan kapalit ng ganansya ng iilan, sa anyo ng tuwirang kita o sa di tuwirang ‘kaliwaan’ at suhulan, sa pagkasira sa likas na kalikasan ng mundo at ng Pilipinas.

Totoong isang natural na kalamidad ang bagyo tulad ni Ondoy. Pero ang pinasalang dulot ni Ondoy na talagang nagpalubog sa maraming lugar at nanguha ng maraming buhay, na lumuha ito nang todo-todo ay hindi natural na kalamidad kundi bunga na ng maling paraan ng pamumuhay at pamamalakad. Siguro kaya buhos na buhos ang ulan sa loob ng siyam na oras ng pagngingitngit ni Ondoy, nagdadalamhati din siya para sa lahat ng mapipinsala para maipaalala sa atin kung sino ang tunay na may sala at mga dapat papanagutin at singilin.

Advertisements

1 Puna

Filed under kalorkihan

One response to “Mga Pekeng Natural na mga Sakuna

  1. Pingback: HOW TRUE….. « Kaututang-Dila

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Baguhin )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Baguhin )

w

Connecting to %s